Kalorynka Pomagamy Ci schudnąć! Skontaktuj się z nami!

Nie pamiętasz hasła?

Jaką dietę stosować przy zespole jelita drażliwego?

Po posiłku dokucza ci ból brzucha? Cierpisz na częste biegunki lub zaparcia? Zgłoś się do lekarza. Być może cierpisz na zespół jelita drażliwego.

Objawy zespołu jelita drażliwego

 

Zespół jelita drażliwego jest schorzeniem przewlekłym i nawracającym. W zależności od  objawów może mieć postać, w której dominują zaparcia, postać biegunkową lub mieszaną.

Do najczęstszych objawów należą:

- przewlekłe bóle brzucha, które mogą nasilać się po posiłku i łagodnieć po wypróżnieniu;

- biegunki, występujące po posiłku, stresie psychicznym lub nad ranem;

- zaparcia, którym towarzyszy uczucie niepełnego wypróżnienia;

- wzdęcie brzucha;

- nudności;

- zgaga;

- bóle głowy;

- uczucie zmęczenia;

- u kobiet mogą dodatkowo występować zaburzenia miesiączkowania i częstomocz

 

Podczas diagnozy lekarz musi wykluczyć inne schorzenia takie jak: choroba trzewna, nieswoiste choroby zapalne jelit, uchyłki okrężnicy, nowotwory jelita grubego, nadczynność tarczycy, niedobór laktazy, cukrzyca, biegunki spowodowane nadużywaniem środków przeczyszczających, których objawy mogą być podobne do IBS.

 

Rola diety w leczeniu objawów zespołu jelita drażliwego

 

W leczeniu IBS zaleca się modyfikacje diety, farmakoterapię oraz psychoterapię. Objawy IBS mogą złagodnieć, w przypadku eliminacji z diety określonych produktów po spożyciu których pojawiają się bóle brzucha.

 

1. Nietolerancje pokarmowe

 

Nietolerancje pokarmowe mogą być przyczyną rozwoju IBS, jednak powinny być one zdiagnozowane. Do najczęściej nietolerowanych pokarmów należą: mleko, jaja, produkty z pszenicy, kawa, kukurydza, cebula, pomidory, owoce cytrusowe, kapusta, drożdże, nasiona warzyw strączkowych, pizza, ostre przyprawy, produkty smażone i tłuste oraz napoje gazowane.

 

2. Kawa

 

Kawa może powodować biegunki niezależnie od dawki. Ponadto stymuluje wydzielanie soków żołądkowych i jelitowych. Filiżanka kawy może pobudzać motorykę jelit u dużej odsetki osób zdrowych. Działanie takie wykazuje zarówno kawa z kofeiną jak i bezkofeinowa.

 

3. Alkohol

 

Alkohol może przyspieszać lub spowalniać motorykę jelit u osób go nadużywających.

U osób zdrowych alkohol może nieznacznie pobudzać aktywność jelit. Należy unikać alkoholu, jeśli po jego spożyciu obserwuje się zaostrzenia objawów IBS.

 

4. Słodziki

 

Substancje słodzące są coraz powszechniej dodawane do żywności, a szczególnie do napojów i słodyczy. Do substancji nasilających objawy IBS należą najczęściej fruktoza, sorbitol, ksylitol i mannitol. Spożywane w nadmiernych ilościach mogą wywoływać biegunki.

 

Ksylitol to związek przyspieszający perystaltykę jelit. Wchodzi m. in. w skład gum do żucia. 

 

Sorbitol jest również dodawany do gum do żucia, ale również do cukierków bez cukru oraz czekolad. Jest również naturalnym składnikiem wielu owoców m. in. brzoskwiń, jabłek, gruszek, suszonych śliwek.  Znajduje się on również w sokach z tych owoców.

 

Fruktoza jest cukrem prostym występującym w miodzie i owocach. Soki jabłkowe oraz niektóre napoje zawierają znaczne ilości fruktozy. Cukier ten może powodować skurcze jelit i biegunki również u osób zdrowych. Osoby z IBS są bardziej wrażliwe na uboczne skutki występujące po spożyciu fruktozy.

 

5. Produkty sprzyjające powstawaniu gazów jelitowych

 

Produkty najbardziej wzdymające to groch, fasola, brukselka, seler, cebula, marchew, banany, rodzynki, śliwki i morele. Do produktów powodujących średnią ilość gazów należą: ziemniaki, jabłka, owoce cytrusowe, ciasta i chleb (zwłaszcza świeży).

Ilość produkowanego w jelitach gazu zależy od składu pokarmu jak również od składu mikroflory jelitowej. Niestrawiony błonnik i skrobia rozkładany jest w jelicie grubym, przez co sprzyja wytwarzaniu większych ilości gazów.

 

6. Probiotyki

 

Probiotyki mogą pomagać zwłaszcza w przypadku biegunek. Przyczyniają się do poprawy składu mikroflory jelitowej jak również zwiększają jelitową barierę immunologiczną. Przyjmowanie probiotyków jest wskazany zwłaszcza po antybiotykoterapii. Dotychczasowe wyniki badań wpływu probiotyków na przebieg IBS nie są jednoznaczne i trudno jest wyciągać z nich jednoznaczne wnioski.

 

7. Błonnik

 

Dieta bogata w błonnik jest często proponowana osobom z IBS. Nie jest to do końca słuszne, gdyż nie każdy błonnik jest taki sam. W skład błonnika wchodzi wiele frakcji. Część z nich jest rozpuszczalna, a część nierozpuszczalna w wodzie. Frakcja nierozpuszczalna występująca np. w otrębach może pogłębiać objawy IBS.

Inaczej jest w przypadku błonnika rozpuszczalnego w wodzie (pełnoziarnisty lub razowy chleb, płatki zbożowe). U osób z IBS po podawaniu błonnika rozpuszczalnego obserwuje się poprawę stanu zdrowia i ustąpienie objawów.  Ta odmiana błonnika wchłania część wody i gazów obecnych w jelicie grubym. Błonnik z produktów zbożowych jest bardziej wskazany od błonnika pochodzącego z warzyw i owoców, gdyż powoduje on fermentację w jelicie grubym.

Osobom z zaparciową odmianą IBS zaleca się spożywanie 20-30 g błonnika. Należy obserwować reakcję organizmu i zmniejszyć ilość błonnika w razie pogorszenia stanu zdrowia. W przypadku osób, u których dominują biegunki, zmniejszenie ilości błonnika może przynieść poprawę.

 

8. Nadmierna konsumpcja

 

Spożywanie dużych ilości pokarmu w krótkim czasie nie służy osobom z IBS i może powodować ostre objawy chorobowe. Duża kumulacja składników odżywczych w jelitach powoduje nadmierną fermentację, a co za tym idzie gromadzenie się gazów, bóle brzucha i wzdęcia.

 

Nie ma jednej skutecznej metody leczenia zespołu jelita drażliwego. Należy wykluczyć z diety wymienione produkty najczęściej wywołujące bóle brzucha. Niezbędne jest obserwowanie reakcji organizmu po spożyciu różnych produktów i wyłączać z diety te, które nie są dobrze tolerowane i zaostrzają IBS.

 

dietetyk Agnieszka Kopacz